Wittgenstein.be

18 · Boeken

Boeken

Wittgenstein publiceerde tijdens zijn leven één filosofisch boek. Bijna al de rest werd na 1951 uit zijn manuscripten samengesteld. Hier vind je elk boek in de volgorde waarin het geschreven werd, met de inhoud, de moeilijkheidsgraad en een eerlijk oordeel.

  1. 1914

    Notebooks 1914-1916

    Tagebücher 1914-1916

    De dagboeken die Wittgenstein als soldaat in de Eerste Wereldoorlog bijhield: de werkplaats van de Tractatus, van logica tot God en de zin van het leven.

    Geschreven 1914-1917Gepubliceerd 1960
  2. 1914

    Tractatus logico-philosophicus

    Logisch-philosophische Abhandlung (Tractatus Logico-Philosophicus)

    Het enige boek dat Wittgenstein tijdens zijn leven publiceerde: zeventig bladzijden over hoe taal de wereld afbeeldt, wat zich alleen laat tonen en waarom het boek zichzelf onzin noemt.

    Geschreven 1914-1918Gepubliceerd 1921
  3. 1924

    Woordenboek voor lagere scholen

    Wörterbuch für Volksschulen

    Het spellingwoordenboek dat Wittgenstein in 1926 voor Oostenrijkse dorpskinderen maakte: zijn tweede boek, zonder één woord filosofie, en toch veelzeggend.

    Geschreven 1924-1925Gepubliceerd 1926
  4. 1929

    Enkele opmerkingen over logische vorm

    Some Remarks on Logical Form

    Wittgensteins enige wetenschappelijke artikel, geschreven in 1929 en meteen verworpen: het probleem van de kleuruitsluiting en de eerste barst in de Tractatus.

    Geschreven 1929Gepubliceerd 1929
  5. 1929

    Lezing over ethiek

    A Lecture on Ethics

    De enige lezing voor een breed publiek die Wittgenstein ooit hield: een korte tekst over absolute waarde, verwondering over de wereld en waarom ethiek zegt wat niet gezegd kan worden.

    Geschreven 1929Gepubliceerd 1965
  6. 1929

    Filosofische opmerkingen

    Philosophische Bemerkungen

    Het boek dat Wittgenstein in 1930 samenstelde, een jaar na zijn terugkeer naar Cambridge: de Tractatus begint te barsten en grammatica neemt de plaats in van logische vorm.

    Geschreven 1929-1930Gepubliceerd 1964
  7. 1932

    The Big Typescript

    The Big Typescript (TS 213)

    Een typoscript van 768 bladzijden uit 1932-1933, het meest boekachtige dat Wittgenstein maakte tussen de Tractatus en de Untersuchungen. Pas in 2000 volledig uitgegeven.

    Geschreven 1932-1933Gepubliceerd 2000
  8. 1932

    Filosofische grammatica

    Philosophische Grammatik

    De editie die Rush Rhees in 1969 maakte van Wittgensteins herwerking van The Big Typescript: betekenis, begrijpen en regels in deel I, logica en wiskunde in deel II.

    Geschreven 1932-1934Gepubliceerd 1969
  9. 1933

    Het blauwe en het bruine boek

    The Blue and Brown Books (Preliminary Studies for the "Philosophical Investigations")

    Twee reeksen notities die Wittgenstein in 1933-1935 in Cambridge in het Engels dicteerde. Helder, vol voorbeelden en de zachtste ingang tot zijn latere denken.

    Geschreven 1933-1935Gepubliceerd 1958
  10. 1931

    Opmerkingen over Frazers Golden Bough

    Bemerkungen über Frazers Golden Bough

    Scherpe notities uit 1931 en later tegen James Frazers idee dat magie en ritueel mislukte primitieve wetenschap zijn. Wittgensteins meest directe tekst over rituelen.

    Geschreven 1931; tweede reeks na 1936Gepubliceerd 1967
  11. 1937

    Opmerkingen over de grondslagen van de wiskunde

    Bemerkungen über die Grundlagen der Mathematik

    Notities uit 1937-1944 over bewijs, rekenen en regels, uitgegeven in 1956. Het taaiste latere boek van Wittgenstein en de bron van veel van zijn denken over regels volgen.

    Geschreven 1937-1944Gepubliceerd 1956
  12. 1936

    Filosofische onderzoekingen

    Philosophische Untersuchungen

    Wittgensteins tweede meesterwerk (1953): betekenis als gebruik, taalspelen, regels en het privétaalargument. Wat erin staat, welke editie je kiest en hoe je het leest.

    Geschreven 1936-1949Gepubliceerd 1953
  13. 1929

    Zettel

    Een doos met 717 papiertjes die Wittgenstein uit zijn eigen typoscripten knipte, uitgegeven in 1967. Korte opmerkingen over denken, pijn, verbeelding en filosofie.

    Geschreven 1929-1948 (vooral 1945-1948)Gepubliceerd 1967
  14. 1946

    Opmerkingen over de filosofie van de psychologie

    Bemerkungen über die Philosophie der Psychologie

    Twee delen opmerkingen uit 1946-1948 over zien-als, geloof, bedoelen en het kennen van andere geesten, uitgegeven in 1980. Het volledigste verslag van Wittgensteins late filosofie van de geest.

    Geschreven 1946-1948Gepubliceerd 1980
  15. 1948

    Laatste geschriften over de filosofie van de psychologie

    Letzte Schriften über die Philosophie der Psychologie

    Twee delen met Wittgensteins laatste schriften over de geest: de werkplaats van deel II van de Onderzoekingen en zijn late gedachten over binnen en buiten.

    Geschreven 1948-1951Gepubliceerd 1982
  16. 1950

    Opmerkingen over kleuren

    Bemerkungen über die Farben

    Wittgensteins late aantekeningen over kleur, aangezet door Goethe: waarom er geen doorzichtig wit of roodachtig groen bestaat, en waarom dat raadsels over begrippen zijn en niet over licht.

    Geschreven 1950-1951Gepubliceerd 1977
  17. 1949

    Over zekerheid

    Über Gewißheit

    Wittgensteins laatste schriften, geschreven als antwoord op G.E. Moore: waarom sommige zekerheden geen weten zijn, en waarom twijfel alleen werkt tegen een achtergrond die niet betwijfeld wordt.

    Geschreven 1949-1951Gepubliceerd 1969
  18. 1914

    Vermischte Bemerkungen

    Wittgensteins opmerkingen over muziek, religie, kunst en zichzelf, geschreven tussen 1914 en 1951 en geselecteerd door von Wright: zijn persoonlijkste en meest geciteerde boek.

    Geschreven 1914-1951Gepubliceerd 1977