Ludwig Wittgenstein · 1889-1951
De grenzen van mijn taal zijn niet het einde van het gesprek
Een heldere gids over de filosoof die over bijna alles van mening veranderde, en liet zien waarom dat ertoe doet.
- 1Die Welt ist alles, was der Fall ist.De wereld is alles wat het geval is.
- 2Was der Fall ist, die Tatsache, ist das Bestehen von Sachverhalten.Wat het geval is, het feit, is het bestaan van standen van zaken.
- 3Das logische Bild der Tatsachen ist der Gedanke.Het logische beeld van de feiten is de gedachte.
- 4Der Gedanke ist der sinnvolle Satz.De gedachte is de zinvolle zin.
- 5Der Satz ist eine Wahrheitsfunktion der Elementarsätze.De zin is een waarheidsfunctie van de elementaire zinnen.
- 6Die allgemeine Form der Wahrheitsfunktion ist: [p̄, ξ̄, N(ξ̄)].De algemene vorm van de waarheidsfunctie is [p̄, ξ̄, N(ξ̄)].
- 7Wovon man nicht sprechen kann, darüber muß man schweigen.Waarover men niet spreken kan, daarover moet men zwijgen.
Tractatus 1-7 · Duits origineel, onze vertaling
0 · Ludwig Wittgenstein
Wien 1889 · Cambridge 1951
Ludwig Wittgenstein schreef één kort boek waarin hij beweerde de filosofie te hebben opgelost, gaf een fortuin weg, stond voor de klas in dorpsscholen en kwam terug om zijn eigen boek uit elkaar te halen. De vroege Wittgenstein van de Tractatus zag taal als een afbeelding van de wereld. De latere Wittgenstein zag ze als een gereedschapskist en een verzameling taalspelen, verweven met alles wat we doen.
Hij doet er nog altijd toe omdat zijn vragen de onze zijn. Wat betekenen woorden als we langs elkaar heen praten? Kan een regel je zeggen hoe je hem moet volgen? Wat weten we zo zeker dat we er nooit aan denken eraan te twijfelen? Hij liet geen systeem na, maar een methode om je denken te ontwarren, en die werkt ook bij heel gewone problemen.
Begrippen
Elf kernideeën, van de beeldtheorie tot scharnierproposities, telkens in gewone taal uitgelegd en getoond in een korte animatie.
2Boeken
Elk boek, van de oorlogsschriften tot Over zekerheid: wat erin staat, hoe moeilijk het is en waar je begint.
3Filosofen
De denkers die hem vormden, met hem in discussie gingen en zijn ideeën verder droegen, van Frege en Russell tot Kripke en Cavell.
4Praktijk
Wittgenstein gebruiken bij alledaagse problemen: meningsverschillen die eigenlijk over woorden gaan, twijfels die nergens heen leiden, denkgewoonten.
5Leven
Wenen, Cambridge, een hut in Noorwegen, dorpsscholen en de Ierse kust: het leven achter de opmerkingen.
6Over
Een onafhankelijke, niet-commerciële gids over Wittgenstein in het Nederlands, Engels en Frans. Hoe we onderzoeken, citeren en vertalen, en hoe je ons citeert.
11 · Begrippen
Kernbegrippen
Elf kernideeën, van de beeldtheorie tot scharnierproposities, telkens in gewone taal uitgelegd en getoond in een korte animatie.
Filosofie is een strijd tegen de betovering van ons verstand door de middelen van onze taal.
Die Philosophie ist ein Kampf gegen die Verhexung unseres Verstandes durch die Mittel unserer Sprache.
Filosofische onderzoekingen §1093 · leesroutes
Begin hier
Nieuw bij Wittgenstein
Begin bij het idee dat iedereen kent, zie waar het vandaan komt en lees dan het korte boek dat eindigt in stilte.
De latere Wittgenstein
Volg de ommekeer van beelden naar praktijken: hoe betekenis leeft in het gebruik, en wat dat met oude raadsels doet.
Wittgenstein in het dagelijkse leven
Drie manieren om zijn methode toe te passen op gewone discussies, twijfels en verwarring.