Stanley Cavell

Stanley Cavell las Wittgenstein als een schrijver over de menselijke stem, en over scepticisme als een blijvende verleiding in plaats van een puzzel die je oplost. Hij werd in 1926 in Atlanta geboren en doceerde het grootste deel van zijn loopbaan aan Harvard, vanaf 1963 als Walter M. Cabot Professor of Aesthetics and the General Theory of Value. Zijn leermeester in methode was J.L. Austin, wiens colleges aan Harvard in 1955 hem naar eigen zeggen van zijn paard bliezen.

Wat hij van Wittgenstein meenam

Cavell weigerde van bij het begin de Onderzoekingen als een reeks stellingen te lezen. Zijn essay "The Availability of Wittgenstein's Later Philosophy" (1962) betoogde dat het boek meer als een bekentenis werkt dan als een verhandeling, en dat zijn uitspraken over "wat we zeggen" steunen op het gezag van de spreker zelf als bekwaam lid van een taal, niet op enquêtes. In The Claim of Reason (1979) nam hij vervolgens Wittgensteins begrip criteria op en gaf het een onverwachte wending.

Wat hij ermee deed

Eerdere lezers, onder wie Norman Malcolm, gebruikten criteria als antwoord aan de scepticus: de uiterlijke criteria van pijn maken uit dat de ander pijn heeft. Cavell betoogde dat criteria dat niet kunnen. Ze zeggen wat als pijn telt, niet of deze persoon echt pijn heeft. Het scepticisme, zei hij, bevat een waarheid: onze verhouding tot de wereld en tot andere geesten is in de grond geen kwestie van weten. Ze is een kwestie van erkennen. Op iemands pijn reageren is geen kennisprobleem oplossen; het is iemand antwoorden, of dat nalaten.

Dat trok hij door in lezingen van Shakespeares tragedies, van Emerson en Thoreau, en van Hollywoodfilms, zoals in Pursuits of Happiness (1981) over de komedies van het hertrouwen. Zijn "moreel perfectionisme" vindt in Wittgenstein een zorg om te worden wie je bent. Een opmerking waar hij vaak naar terugkeerde:

Habe ich die Begründungen erschöpft, so bin ich nun auf dem harten Felsen angelangt, und mein Spaten biegt sich zurück. Ich bin dann geneigt zu sagen: „So handle ich eben.“

Heb ik de rechtvaardigingen uitgeput, dan ben ik op de harde rots gestuit en buigt mijn spade terug. Ik ben dan geneigd te zeggen: "Zo handel ik nu eenmaal."

Filosofische onderzoekingen §217

Waar hij het oneens is

Cavells twist was minder met Wittgenstein dan met zijn vertolkers. Tegen wie Wittgenstein het scepticisme laat weerleggen, hield hij vol dat de sceptische stem nooit voorgoed zwijgt, omdat ze bij het mens-zijn hoort; Wittgensteins hoop op filosofische rust moet je dan telkens opnieuw veroveren. In "The Argument of the Ordinary" (1990) keerde hij zich tegen Kripke: de scène in §217 toont een leraar aan de grens van het uitleggen, geen gemeenschap die haar oordelen afdwingt. Critici vinden zijn proza moeilijk en zijn Wittgenstein te literair; de nieuwe wittgensteinianen zien in hem de lezer die Wittgensteins stijl ernstig nam. De Harvard Gazette blikte na zijn dood in 2018 terug op zijn brede werk.